De geschiedenis van onze club

Zelf hebben wij geen archief meer. En het archief dat er was ligt voor een deel niet in Den Haag. Erger nog, van de eerste jaren is bijna niets meer te vinden. En wij krijgen ook niet zomaar toegang tot het materiaal dat wel in Den Haag ligt. Daarbij zijn het veelal losse papiertjes en aparte verslagen. Dat maakt dat wij van het eerste deel van onze geschiedenis maar weinig kunnen vinden. Er is helaas heel veel zoekgeraakt. Daardoor hebben wij geen precieze datum van oprichting. uiteraard hebben wij wel indicaties van het oprichten en daardoor ook een zeer waarschijnlijke kennis van de start van de club. Wat er precies is gebeurd met de administratie en het archief is niet duidelijk. Met de kennis die wij wel hebben maken wij de geschiedenis van onze club.

De aanloop naar de oprichting is al genomen in het voorjaar van 1924. Met vanaf het begin de ‘formule’ van een lunch op vrijdagmiddag, met een start om 12.30 uur. Een formule die tot op de dag van vandaag standhoudt. 
De lunches bleven niet bij De Witte. Na de zomer van 1924 verhuisde de club in wording naar hotel Victoria. En nog later naar hotel Paulez. Ook die traditie van met enige regelmaat verhuizen naar een andere lunchlocatie is tot op de dag van vandaag in stand gehouden. 

Op 12 December 1924 werd de Rotaryclub 's-Gravenhage formeel opgericht. Dat gebeurde niet in een lunchbijeenkomst,  maar in een avondvergadering in hotel Victoria. Het diner begon ‘s avonds om 19.00 uur. En de kosten voor deelname waren 6 gulden, inclusief drank en fooien. Dat waren nog eens tijden! Het was een plechtig moment. Daarom was het kledingvoorschrift smoking of jacquet. En voor alle duidelijkheid, alleen mannen konden lid zijn of worden. De plechtigheid werd bijgewoond door Rotarians uit Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Brussel. Het heeft een langdurig goed contact met onze vrienden uit Brussel opgeleverd.

Bij de start van de Rotaryclub waren er 17 leden. Van deze 17 waren er 12 lid van De Witte. Het geeft een band aan tussen RC en Sociëteit De Witte, die tot op de dag van vandaag standhoudt. Reden om het 100 jaar feestdiner te houden op de Sociëteit. De drie initiatiefnemers van de club waren G. Hennus, mr G.C.J. Varenkamp en J.F.D. Scheltema. Alle drie waren lid van De Witte. Samen vormden zij het bestuur. 

In het begin was het nog wel wat zoeken naar de goede vorm van de lunchbijeenkomsten. Moest er een warme maaltijd worden geserveerd?  Of was een ‘aangeklede’ boterham genoeg? Het zal een pittig gesprek hebben opgeleverd in de club. Waardoor ook niet direct een keuze werd gemaakt. Ook daarin zetten wij tot op de dag van vandaag de traditie voort van ‘wat doen wij met de lunch?’. In december 1924 kwam de Club er niet gelijk uit Hetgeen leidde tot ht instellen van een commissie op 9 december 1924 die zich hierover moest buigen. Wat wel gelijk duidelijk was: bij elke bijeenkomst zou de levensgeschiedenis van één van de leden aan de orde komen. Daartoe werd een overzicht opgesteld, waarin duidelijk werd wie wanneer aan de orde zou komen. Wat ook duidelijk was: bij elke bijeenkomst werd genoteerd wie er aanwezig was. Daartoe werd de leden gevraagd te tekenen in een boek. De handtekening was het bewijs van aanwezigheid. 

Het betreffende boek is helaas niet teruggevonden . Het bijhouden van de attendance heeft lang standgehouden. Pas in de laatste jaren is de registratie van de attendance losgelaten. Tot het moment dat het weer gebruikt ging worden voor de betaling van de lunches. Waarmee ook deze traditie weer in ere is hersteld. 

Niet op 12 december maar op 11 december werd de eerste verjaardag gevierd. Blijkbaar was op dat moment het dispuut over de lunchmaaltijd al beslecht. Want in het verslag van de viering werd melding gemaakt, dat in plaats van de reguliere lunch een echte middagmaaltijd werd geserveerd. Het bijzondere moment werd gecombineerd met de samenkomst van RC Rotterdam. Daar waren overigens ook RC-leden uit Amsterdam aanwezig. Al vanaf het begin was actieve samenwerking met Rotaryclubs uit andere steden. Zowel RC’s in Nederland als ook in België, zoals Brussel en Antwerpen. Dat het vanaf het begin zoeken is geweest naar de betrokkenheid van vrouwen bij de RC blijkt al uit berichtgeving uit 1925. Op dat moment was Rotary een club van mannen. Pas veel later traden vrouwen toe tot het gezelschap. Op de bijeenkomst van 28 september 1925 kreeg de emancipatie van de dames we een kleine impuls. Er kwam een voorstel aan de orde ‘om enige malen per jaar een bijeenkomst te hebben met dames, op welke bijeenkomst dan het een en ander omtrent Rotary kan worden meegedeeld, opdat onze dames beter van de Rotary-denkbeelden op de hoogte kunnen komen en dus in deze beter met ons kunnen meeleven.’ Het voorstel werd aangenomen, waarop de bijeenkomst met de dames op 11 november 1925 in Hotel Paulez plaatsvond. De voorzitter sprak daar gedenkwaardige woorden zoals: ‘De Rotary-beginselen verlangen dat wij elk nuttig ambt, betrekking, beroep of bedrijf hoog moeten houden; door met onze vrouwen thans samen te komen, tonen wij ook het beroep der huisvrouw te respecteren. De rede werd ‘zeer toegejuicht’.

Vanaf het begin was RC 's-Gravenhage een actieve club. Dat blijkt uit teruggevonden verslagen en uit  krantenberichten. In de jaren twintig en dertig schreven kranten over activiteiten van ook deze Rotaryclub. Het betrof verschillende activiteiten, zoals het organiseren van liefdadige acties, hulp bieden aan inwoners van Nederland die door rampen werden getroffen, het organiseren van (ook) internationale conferenties, sportieve activiteiten en het verzorgen van interessante lezingen. Vanaf het begin heeft RC 's-Gravenhage zich ingezet voor goede doelen. Dit paste uiteraard in de doelen die de Rotary nastreefde. Ook op het sportieve en op het inhoudelijke vlak roerde de RC zich gelijk al goed. Op dit moment wordt in de RC vrijwel niet meer aan sportieve daden gedaan.  Ook blijkt dat vanaf het begin deze RC veel werk maakt van ‘inhoudelijke’ bijeenkomsten door lezingen te organiseren. Deze traditie is tot op de dag van vandaag in stand gebleven. De RC 's-Gravenhage is heel sterk (gebleven) in het organiseren van zeer informatieve lezingen door eigen leden en door deskundigen van buiten de club. Afgewisseld met Rotary-bijeenkomsten zonder agenda met bijdragen van eigen leden en tijd voor onderlinge discussies. Die traditie is dus al in de jaren voor de oorlog gevestigd. 

Honderd jaar is lang geleden. Geen van de huidige leden was erbij toen onze club werd opgericht. Ook al heeft een aantal leden inmiddels wel een indrukwekkend hoge leeftijd bereikt. Het maakt ons trots, want wij zijn één van de oudste Rotaryclubs in Nederland. Het maakt ons bewust van de vel veranderingen die in deze honderd jaar hebben plaatsgevonden. In honderd jaar tijd is onze omgeving flink veranderd.. Ook al zijn niet alle veranderingen diep in deze Rotaryclub doorgedrongen. Zo is de hippie-beweging niet echt zichtbaar geweest in onze kring en worstelen nog de nodige leden met de digitale werkelijkheid. 

Tegelijk is er ook sprake van constantes. Opvallend is dat veel hetzelfde is gebleven. Want het is nog steeds een Rotaryclub, verbonden met 's-Gravenhage, met lunches op vrijdag en met avondjes van 6. Bepaalde codes gelden nog steeds. En veel mores zijn overeind gebleven. Daarin zitten waarden die wij koesteren. en die wij belangrijk vinden. Niet dat de Rotaryclub zich niet aanpast aan de tijd. Maar die aanpassingen zijn verbonden met het belang van waarden en waarderingen, kortom het belang van constantes.